Máy bay, tàu chiến Trung Quốc từ năm 2016 nhiều lần có hành vi áp sát nguy hiểm hoặc thiếu chuyên nghiệp với phương tiện Mỹ.
Chiến hạm Type 052C Trung Quốc (phải) áp sát khu trục USS Decatur Mỹ tại Trường Sa hồi tháng 9. Ảnh: US Navy.

Chiến hạm Type 052C Trung Quốc (phải) áp sát khu trục USS Decatur Mỹ tại Trường Sa hồi tháng 9. Ảnh: US Navy.

"Chúng tôi ghi nhận 19 vụ chạm mặt không an toàn hoặc thiếu chuyên nghiệp, trong đó có 18 lần với Trung Quốc và một lần với Nga kể từ năm 2016", CNN ngày 3/11 dẫn tuyên bố của phát ngôn viên Hạm đội Thái Bình Dương hải quân Mỹ Nate Christensen.

Một quan chức thạo tin Mỹ cho biết năm 2017, năm làm việc đầu tiên của chính quyền Tổng thống Donald Trump, chứng kiến số vụ chạm mặt kiểu này nhiều nhất giữa tàu chiến, máy bay Mỹ với lực lượng quân sự Trung Quốc.

Ít nhất 3 trong số các sự cố diễn ra vào tháng 2, tháng 5 và tháng 7 năm ngoái, trong đó chiến đấu cơ Trung Quốc ngăn chặn không an toàn các trinh sát cơ hải quân Mỹ. Vụ chạm trán gần đây nhất giữa tàu chiến hai nước xảy ra vào cuối tháng 9 khi Trung Quốc điều tàu chiến lớp Lữ Dương II (Type 052C) chạy cắt mặt và cản trở khu trục hạm USS Decatur của Mỹ tuần tra tự do hàng hải trong phạm vi 12 hải lý quanh đảo nhân tạo Bắc Kinh bồi đắp trái phép trên đá Ga Ven và đá Gạc Ma thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam.

Hải quân Mỹ chỉ trích tàu chiến Trung Quốc có hành động nguy hiểm và liều lĩnh khi áp sát USS Decatur ở khoảng cách 41 m, buộc tàu chiến Mỹ phải đổi hướng để tránh va chạm.

Theo giới quan sát, tần suất tương đối thường xuyên của các vụ chạm mặt giữa lực lượng quân sự hai nước đã làm gia tăng nguy cơ xảy ra va chạm và có thể làm bùng nổ một cuộc khủng hoảng ngoại giao như năm 2001, thậm chí là xung đột.

"Sự an toàn của các lực lượng Mỹ là quan trọng nhất. Chúng tôi quan ngại mọi sự cố không an toàn và thiếu chuyên nghiệp. Để giải quyết những sự cố này, Mỹ đã phản ứng thông qua các kênh ngoại giao và quân sự", một quan chức hải quân Mỹ nhấn mạnh.

Mỹ từng nhiều lần chỉ trích các hành động quân sự hóa của Trung Quốc trên Biển Đông, đồng thời nhấn mạnh quân đội Mỹ sẽ tiếp tục hoạt động tại khu vực này để thách thức yêu sách chủ quyền phi lý của Bắc Kinh.